Tuổi trẻ Nhân văn - Trang thông tin của Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên Trường ĐHKHXH&NV (ĐHQGHN)

Khái quát về “An Nam Tứ Đại Khí”

0

Khái quát về AN NAM TỨ ĐẠI KHÍ

An Nam Tứ Đại Khí hay còn gọi là An Nam Tứ Khí là cách gọi chung cho các bảo vật Tháp Báo Thiên, Vạc Phổ Minh, tượng Di Lặc chùa Quỳnh Lâm và chuông Quy Điền. Đặc điểm chung của An Nam Tứ Đại Khí là đều là những tác phẩm bằng đồng có kích cỡ lớn,được tạo tác trong giai đoạn nhà Lý (1010-1225) và nhà Trần (1225-1400), cùng là những tác phẩm Phật Giáo và đều bị phá hủy hoặc cưỡng đoạt thời kì Minh thuộc (1407-1427) do vậy hiện nay đều không còn.

Trong 4 bảo vật thì THÁP BÁO THIÊN được xây dựng sớm nhất vào năm 1057 (Đinh Dậu, Long Thụy Thái Bình thứ 4 đời Lý Thánh Tông). Tháp cao 20 trượng (tương đương 20m) và gồm 30 tầng (hoặc 12 tầng), nằm trong khuôn viên chùa Sùng Khánh ở phường Báo Thiên (vị trí ngày ở vào khoảng từ đền Lý Quốc Sư đến đầu phố Nhà Chung, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội). Tháp được sửa chữa vào các đời Trần Thánh Tông, Trần Minh Tông và Hồ Hán Thương. Cuối thời Minh thuộc tháp bị quân Minh phá lấy nguyên liệu đúc vũ khí trong giai đoạn Lê Lợi vây Đông Quan.

CHUÔNG QUY ĐIỀN được đúc trong lần sửa lại chùa Diên Hựu (chùa Một Cột, Hà Nội) vào năm 1080 (Canh Thân, Anh Vũ Chiêu Thắng thứ 5, đời Lý Nhân Tông). Để đúc quả chuông này, vua Lý Nhân Tông đã cho sử dụng đến 12.000 cân đồng (tương đương với 7,3 tấn đồng bây giờ). Tương truyền chuông đúc xong, đánh không kêu, nhưng cho rằng nó đã thành khí, không nên tiêu hủy, nhà vua bèn sai người vần ra khu ruộng sau chùa. Năm 1426 chuông đã bị quân Minh lấy đi đúc vũ khí trong cuộc vây Đông Quan của Lê Lợi.

TƯỢNG DI LẶC chùa Quỳnh Lâm thuộc chùa Quỳnh Lâm, xã Hà Lôi, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.Quỳnh Lâm một trong những ngôi chùa nổi tiếng bậc nhất đời Trần, tuy nhiên chùa đã được xây dựng từ thời vua Lý Thánh Tông(cùng niên đại tháp Báo Thiên). Trong chùa từng tồn tại hai tượng Phật do hai cao tăng Minh Không (đời Lý) và Pháp Loa (đời Trần) dựng,t rong đó bức tượng Di Lặc đồng xếp vào An Nam Tứ Đại Khí có khả năng cao là tác phẩm của sư Minh Không. Tương truyền, tượng cao 6 trượng (khoảng 20 m) được đúng bằng đồng gom ở các nơi. Thời quân Minh xâm lược nước ta, chùa bị phá hủy, tượng Phật bị cướp mang đi. Tuy nhiên cũng có giả thiết bức tượng đời Lý đã bị mất trong kháng chiến chống Nguyên, bức tượng được xếp vào An Nam Tứ Đại Khí và mất thời quân Minh xâm lược là tượng đời Trần.

VẠC PHỔ MINH được đúc vào năm 1262 (Nhâm Tuất, Thiệu Long thứ 5 đời Trần Thánh Tông), thuộc chùa Phổ Minh (thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định).Vạc được đúc nhân dịp Trần Thái Tông (lúc đó là Thượng hoàng) về chơi Tức Mặc (Sở dĩ vạc Phổ Minh đúc vào dịp này là do chùa Phổ Minh thời Trần nằm ngay cạnh hành cung Trùng Quang của Thượng Hoàng khi về Tức Mặc). Tương truyền, miệng vạc dày và rộng đến nỗi hai người có thể chạy nhảy và đi lại trên đó. Cùng với chuông Quy Điền, quân Minh đã phá vạc Phổ Minh năm 1426 để lấy đồng đúc vũ khí.

———————————————–
Ảnh minh họa (do đều là những hiện vật đã mất nên bài viết tạm sử dụng một số hiện vật cùng tính chất và niên đại để giúp người đọc ít nhiều hình dung sơ bộ về An Nam Tứ Đại Khí)
(1) Chuông đồng thời Trần (Bảo Tàng Lịch Sử Quốc Gia)
(2) Tháp Phổ Minh thời Trần (chùa Phổ Minh, Nam Định)
(3) Lư đồng (ảnh minh họa) 
(4) Chùa Quỳnh Lâm (trùng tu hiện tại)

Chuông đồng thời Trần (Bảo Tàng Lịch Sử Quốc Gia)
Tháp Phổ Minh thời Trần (chùa Phổ Minh, Nam Định)
Lư đồng (ảnh minh họa)
Chùa Quỳnh Lâm (trùng tu hiện tại)

Có thể bạn quan tâm

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không bị công khai trên trang.